Archief voor November, 2008

‘Ons dorp, onze stem’ is een van de nieuwe projecten die we hebben opgezet in twee districten aan de grens van de provincies Siem Reap en Banteay Meanchey, in het noordwesten van het land. Het is een afgelegen gebied waar weinig ngo’s aanwezig zijn. Dat is net de reden waarom we ervoor gekozen hebben om hier een project op te zetten.

Het gaat om een project voor gemeenschapsgerichte revalidatie. Hiermee willen we ons richten tot het netwerk van dorpen en gemeenschappen om personen met een handicap te identificeren-ze zijn vaak niet direct zichtbaar- en hen zo hulp, diensten en advies verlenen. Door beroep te doen op een netwerk van vrijwilligers die initieel geholpen worden door ngo’s als de onze, zijn deze projecten duurzaam en moet er niet veel geld in geïnvesteerd worden. Het is wel een delicate opdracht die veel geduld en zeer competente medewerkers vergt.

In Kralanh en Srey Nam begint ons werk zijn vruchten af te werpen. Pho Samet, de coördinator van het project, heeft zelf een handicap en is zeer ervaren. Hij heeft een team van acht personen samengesteld, vier per district. Enkele van hen hebben ook een zichtbare handicap, hetgeen een voordeel is om de boodschap over te brengen. Als ze geïsoleerde gemeenschappen bezoeken om te praten met de dorpshoofden, familie en de personen met een handicap zelf, vormen ze natuurlijk een rolmodel.

Met zijn vlotte babbel, zijn aimabele maar zelfverzekerde houding en zijn titel van projectmanager wekt Samet verbazing op in dorpen waar personen met een handicap vaak niet als volwaardige mensen worden beschouwd. Getuige daarvan is het trieste feit dat diegenen die we tegenkomen systematisch vaak gewoon ‘de dove’, ‘de blinde’, ‘de polio’… worden genoemd.

Midden oktober ging ik twee dagen met het team mee op pad. Het was een lange reis over slechte wegen. Het kostte veel tijd om het dorp South Khnar te bereiken. Ik woonde er de eerste bijeenkomst bij van alle personen met een handicap van het dorp.

Bij de eerste contacten had het dorpshoofd ons verteld dat er vier of vijf mensen zouden zijn, meer niet. Het heeft ons een paar weken en veel geduld gekost, maar we slaagden erin om er 25 bij elkaar te brengen. De locatie, een mooie pagode, was prachtig en de bijeenkomst zelf was vrolijk en ontroerend tegelijkertijd. Ze waren er allemaal. De doofstomme Sambath kwam samen met zijn zoon die voor hem vertaalde in een ongebruikelijke, maar vlotte gebarentaal. Daarnaast zaten verschillende jonge vrouwen die vertelden dat ze een oog waren kwijtgeraakt bij de geboorte of na een ongeval. Socheata werd vergezeld door haar moeder die dacht dat haar dochter aan hersenverlamming leed, maar vermoedelijk is het epilepsie - de diagnose moet nog gesteld worden. Mevrouw Bopha was de enige in een rolstoel. Ze babbelde vlot en met veel humor. De bijeenkomst duurde meer dan twee uur. Het feit alleen al dat deze mensen bij elkaar kwamen, het woord kregen en dat er naar hen geluisterd werd zodat ze hun verhaal konden vertellen en laten weten wat ze nodig hebben, is al een succes, een kleine revolutie.

Tijdens de volgende bijeenkomsten zullen we proberen om zelfhulpgroepen samen te stellen. Het gaat er voor ons niet om de personen met een handicap te ‘helpen’, maar om samen met hen te kijken wat ze kunnen, wat hun sterke kanten zijn. We geven ze een duwtje in de rug zodat ze met de steun van de gemeenschap hun studies kunnen hervatten of een handeltje opzetten.

De volgende dag was het de beurt aan de grappige en dynamische Panavuth die het project uitlegde aan de aandachtig luisterende leerlingen van het zevende leerjaar. In deze klas van zeventig leerlingen werd het woord vooral gegeven aan vijf van hen, diegenen met een handicap. Verlegenheid ruimde plaats voor glimlachjes en vervolgens voor gelach. Het vertrouwen is er, een goed begin.

Het zal nog een tijdje duren voordat de veranderingen doorgevoerd zullen zijn, maar Pho en zijn team zijn vasthoudend. Ze kunnen op hun beurt rekenen op het advies van Mark Morrisson, het meest recent gearriveerde expat-teamlid. Hij is een geduldige expert. Hij heeft blauwe ogen, een brede glimlach en hij luistert veel. Dat alles opent hier meteen deuren…