De blog van Noodhulp in Haïti

Hallo iedereen!

Mijn naam is Paul Robert Laguerre (maar iedereen noemt me Billy) en ik heb de Haïtiaanse nationaliteit. Wie had kunnen denken dat ik ooit nog assistent-kinesitherapeut zou worden, dankzij Handicap International? Ik kan de organisatie niet genoeg bedanken voor al het werk dat ze verricht hebben om de bevolking te helpen die op 12 januari 2010 getroffen werd door een zware aardbeving.

Ik had in mijn hele leven nog nooit mensen gezien die zo gemotiveerd waren om anderen te helpen. Bij deze wil ik alle kinesitherapeuten bedanken met wie ik heb mogen werken, en meteen ook diegenen met wie ik nog zal werken in de toekomst. Veel moed, en hartelijk bedankt voor wat jullie allemaal doen voor Haïti.

Dat is zowat alles wat ik wil zeggen. Ik wil er enkel nog aan toevoegen dat ik dankzij Handicap International echt goede dingen kan doen. Door dit werk heb ik geleerd hoe ik anderen kan helpen en hoe ik kan tegemoetkomen aan hun noden, op moreel, geestelijk en lichamelijk vlak. Dank u, Handicap International!

Ik hou enorm van mijn beroep. Ik hoop dat ik zo kan verdergaan en misschien werk ik ooit wel als kinesitherapeut voor Handicap International?

Billy

Ik ben nu 9 dagen in Haïti en ik kan met zekerheid zeggen dat ik enorm onder de indruk ben van de moed en overlevingsdrang van de mensen hier en in het bijzonder van onze patiënten hier in het ziekenhuis. De meesten hier hebben één of meerdere familieleden verloren, samen met hun huis en al hun hebben en houden, en zelf zijn ze er fysiek erg aan toe. Een arm of been geamputeerd, vreselijk verminkt….  Welke toekomst is er voor deze mensen?

Het land is absoluut niet op mensen met een handicap voorzien; slechte wegen, geen vooorzieningen…

Zo is er het verhaal van Christner dat me toch wel naar de keel greep. Christner, een boom van een kerel maar van weinig woorden, 49 jaar en vader van 4 kinderen. Op de dag van “la catastrophe” zoals ze het hier noemen, hielp hij een neef met een werkje aan diens huis. Er viel een zwaar voorwerp op zijn rug, zonder al te veel zichtbare letsels maar inwendig toch wel een zware kwetsuur. Wat juist is niet heel duidelijk. Feit is dat zijn onderste ledematen een bepaalde graad van spasticiteit hebben .

Vorige week hebben we hem uit bed gehaald en voor het eerst in een rolstoel gezet. Zijn gezicht klaarde op en hij kon ook eens iets anders zien dan de nok van de tent. De dag nadien haalden we hem naar de kinezaal en daar stapte hij tussen de evenwijdige baren. En trots dat hij was. Nu komt hij trouw iedere dag voor zijn dagelijkse wandeling. We probeerden ook al om te stappen met een looprek, nog even en hij is er goed mee weg.

Maar wat als hij naar huis gaat? Zijn huis is gedeeltelijk ingestort, wie zal er voor een inkomen zorgen, de straten en stoepen zijn niet klaar voor rolwagens en loopkaders, en nog zovele vraagtekens. Maar Christner is heel dankbaar. Dankbaar voor de kans die hij weer krijgt, voor de stimulatie. Hij zei op een dag, heel rustig maar welgemeend;” dank je wel”. Ik kreeg een enorme krop in de keel.

En voor die mooie momenten, daar doe ik het voor.

Leen

Ik ben nu iets langer dan een week in Haïti en nochtans heb ik de indruk dat ik hier al veel langer ben want het is hyperintens. Hierbij dus enkele nieuwtjes uit Port-au-Prince.

Ik begin met een beschrijving van een gewone dag hier.

Opstaan tussen 5 en 6 u. ’s ochtends, ideaal moment om naar België te bellen indien nodig. Met het uurverschil is het het best op dat moment. Nu dat jullie op zomeruur zijn overgestapt, zal ik misschien een beetje vroeger opstaan. Vertrek in konvooi om 6.45 u. naar het ziekenhuis van Sarthe. Een uur, anderhalf uur op een slechte baan en met files. Op de weg kruisen we vele vrachtwagens met blauwhelmen die hier echt met velen zijn. Ze waren er al voor de aardbeving.

Aankomst in het ziekenhuis omstreeks 8 u. Sarthe ligt achter de luchthaven en dicht bij het bekende Cité Soleil.

Behandelen van patiënten tot ongeveer ’s middags, korte pauze van maximum dertig minuten, opnieuw patiënten behandelen. Vertrek uit Sarthe om 16 u. want er is een avondklok en we moeten voor 17.30 u. thuis zijn.

Daar storten wij ons op sappen en fruitsalades bereid door onze mama’s. Vaak een korte interne vergadering over medische zaken, algemene informatie, organisatie…

Avondeten met zeer veel rijst!!!!

Daarna begin ik aan iets administratiever werk: rapport, bestelling van materiaal, coördinatie van het team, voorbereiding van de sollicitatiegesprekken want we hebben meer Haïtiaans personeel nodig, en dat is niet gemakkelijk want hier zijn niet echt opgeleide psychotherapeuten… Alhoewel, gisteren dachten we de parel te hebben gevonden op vlak van opleiding.

Daarna gezellig informeel kletsen, slapen en morgen herbeginnen we.

Type patiënten:

We hebben ongeveer 170 patiënten. Veel met amputaties, breuken met externe fixateurs en latten langs alle kanten, enkele neurologische gevallen, paraplegiepatiënten, schedelletsels, gevolgen van polio, … en enkele patiënten met schotwonden. We worden met enkele moeilijkheden geconfronteerd zoals het feit dat cultureel gezien, als iemand hier gekwetst of ziek is, de gewoonte heeft niet te bewegen. We moeten de mensen bewust maken van de noodzaak van bewegingstherapie. We komen dus veel spierproblemen tegen. Volledig geblokkeerde knieën, gebogen of gestrekt, quasi niet reponibele spitsvoeten (voeten die naar beneden wijzen) en patiënten die denken dat, eens ze met krukken lopen, dat voor altijd zal zijn. Ze hebben moeite om de hulpstukken los te laten als ze lopen. Nog meer vorming en sensibiliseringswerk dus voor ons team.

Het ziekenhuis:

Momenteel is alles in een tent, behalve de operatiezaal. De verhuis naar de hangar die nu wordt voorbereid, is voorzien voor deze week. Nu het regenseizoen voor de deur staat, hebben we een vaste constructie nodig. Onze revalidatiezaal is redelijk groot met materiaal dat zowel lokaal is gemaakt als geïmporteerd. Vanaf ’s middags is het ongeveer 45 graden in onze afdeling. We hebben enkele ventilators maar het is een echte sauna. Nadien, in de hangar (een beetje koeler) zal de kine-afdeling centraal gelegen zijn. Daar kunnen we een gezellige ruimte creëren want er is veel ambiance in onze dienst, vooral sinds we begonnen zijn met groepsoefeningen voor mensen met amputaties. Deze lessen worden gegeven door Ricot, één van onze Haïtiaanse assistent-kine’s. Hij heeft een opleiding van sportleraar en deze lessen liggen hem echt goed.

Ons team

Momenteel bestaat ons team uit 3 expat kine’s en 4 Haïtiaanse assistent-kine’s die door de teams voor ons zijn opgeleid en die, naast de behandeling van patiënten, lessen blijven volgen en worden gesuperviseerd door de expats. Andere expats moeten in de loop van deze week toekomen. Half april verwachten we ook een team van orthoprothesisten. We verzorgen nu de stompen van de patiënten en bereiden de werkplaats voor waar ze prothesen gaan maken.

Onze samenwerking met AZG België

Ze zijn in verschillende ziekenhuizen maar Sarthe is het enige met een operatiezaal. Dit verklaart onze samenwerking HI-AZG voor de postoperatieve verzorging van patiënten. De radiografie is daarentegen in een ander ziekenhuis, dat van Choskal, en we moeten daar regelmatig patiënten naar toe sturen voor een controle van de botconsolidatie. Ze hebben 2 Italiaanse chirurgen, een Mexicaanse huisarts, Belgische verpleegsters, een Italiaanse apothekeres, plus een grote logistiek en administratief team, Italiaans, Belgisch, Frans, Braziliaans, Spaans, Zweeds… multicultureel. Ze hebben ook veel nationaal personeel die ze ook opleiden en superviseren. Naast ons, Belgische en Franse kine’s.

Leven thuis

Ons huis heet Mia papa, een woonerf met 3 huizen dat we delen met de expats van AZG die in hetzelfde ziekenhuis werken. We zijn met ongeveer 30, maar het is moeilijk om er een precies getal op te plakken door de vertrekken en aankomsten. Er is een gezamenlijke keuken waar onze 7 mama’s rijst voor ons koken met alle mogelijke sauzen. Gelukkig maken ze ook heel wat groenten klaar maar het is niet erg gevarieerd. We gaan toch niet klagen!!!!!! We eten alles!!!!

De avonden zijn redelijk kort, gezien het vroege ochtenduur!!!! Maar zeer geanimeerd. Een van de Italiaanse chirurgen speelt gitaar, de Mexicaanse dokter zingt liedjes en soms zingen we allemaal mee. Elke avond hebben we ten minste één keer het beroemde “Bella Ciao”. De rijkdom van het multiculturalisme is echt interessant.

Het klimaat

Het regenseizoen komt er stilaan aan met enkele regenbuien ongeveer om de 2 dagen. Verder is het heel warm, bijna 35 graden (behalve in onze revalidatietent waar het natuurlijk 45° is).

De straten

Het centrum is het meest getroffen door de aardbeving. Ik vind Afrika hier een beetje terug: de kleine winkeltjes aan de kant van de weg, de mama’s die op straat koken, mensen die grote teilen dragen gevuld met van alles, de gekleurde en natuurlijk propvolle taxi’s, straten met grote putten, het verkeer dat voorrang geeft aan wie zich doet gelden, de verschillende geuren, vooral die op de vleesmarkt, … behalve de kleding. Hier zijn de mensen bijna westers gekleed, men mist echt de hevige kleuren van de Afrikaanse “boubous”.

En mijn patiënten…

Ik behandel een jonge vrouw, Maline, met zware brandwonden. Tijdens de aardbeving zat ze in een taxi die in brand is gevlogen. Ze is de enige overlevende, maar aan welke prijs!!!! Bij mijn volgende bijdrage op het blog zal ik haar verhaal vertellen en ook dat van een charmante opa van 75 jaar met de mooie naam Chery Jespère.

Tot binnenkort

Anne D., coördinator kine

In Sarthe kan men het onmogelijk over routine hebben. Elke dag wachten ons weer nieuwe verrassingen.
Die dag waren we volop met de patiënten aan het werk in de tenten, toen een verpleger ons vroeg om hem te volgen naar een zopas aangekomen patiënt.

We begaven ons naar de ingang van het kamp, waar een uitwijkelinge uit een NGO van de Dominicaanse Republiek (het land waar Haïti aan grenst) ons voorstelde aan een jonge Haïtiaanse vrouw, Astride Noël, die ze had gevonden op het trottoir in een achterbuurt van Port-au-Prince.

Astride loopt al 20 jaar op haar knieën. Toen ze 7 was, kreeg ze polio, en sindsdien kon ze nooit nog wandelen of rechtop gaan staan. Om het allemaal wat draaglijker te maken, bevestigde Astride daarom op elk scheenbeen een groot stuk autoband. Zo wandelt ze eigenlijk op vier poten.

We haalden een rolstoel uit onze opslagplaats en vijf minuten later reed Astride er vandoor, samen met haar herwonnen waardigheid. We waren allemaal erg ontroerd door het voorval en we konden ons geen beter cadeau indenken dan haar brede glimlach.

Anne en Marie-Laure

Eerst en vooral zou ik de Haïtiaanse patiënten willen danken, het team van kinesisten (Olaf, Pierre, Luc, Anne en Didier), onze coördinatrice Marie-Laure, mijn vrouw en mijn kinderen, en ook al degenen die mij geholpen hebben dit menselijk avontuur te beleven.

Morgen, maandag, is mijn laatste dag in Sarthe (Port-au-Prince). Het is met een zekere melancholie, maar tevens met heel veel voldoening dankzij het werk dat onze ploeg heeft verricht, dat ik terugkeer naar mijn gewone patiënten. Ik keer terug naar België met een hoofd vol zeer sterke beelden en het zal wat tijd vergen om alles op een rijtje te zetten.

Gedurende een maand zijn we bezig geweest met patiënten, de organisatie van ons werk, het werken in ploegen, en dat is een zeer verrijkende ervaring geweest. Omgaan met mensen van alle nationaliteiten, met verschillende beroepen en van andere culturen, was voor mij een fantastische ervaring. Ik wacht vol ongeduld om de geamputeerde patiënten met hun “nieuwe benen” (prothesen) te zien, die normaal gezien moeten aankomen met de prothesisten eind maart. Helaas zal ik hun vreugde niet meer kunnen delen, maar ik ben zeker dat hen een nieuw leven wacht.

Het is moeilijk om alles te zeggen wat men op het hart heeft, om de indrukwekkende beelden te beschrijven die men heeft gezien, maar als ik probeer mijn gevoelens samen te vatten, dan zou ik zeggen dat de glimlach van de Haïtianen bij die eerste stappen sinds de aardbeving, bij het terugvinden van de levensvreugde ondanks het onvoorstelbare leed dat ze hebben meegemaakt, bij het samen zingen, dat dit zeer intense momenten zijn.

Didier J.

Zo, ik ben sinds een 10-tal dagen op het terrein aan de slag als kinesist-coordinator van ons team. Ik maak gebruik van mijn eerste pauze deze zondag om enkele gedachten met jullie te delen.

Bij mijn vertrek verwachtte ik dat we met veel medische professionals zouden vertrekken. Tijdens onze reis naar Haïti, die door heel wat verwikkelingen drie dagen heeft geduurd, had ik de gelegenheid om verschillende mensen te ontmoeten met dezelfde bestemming. Ik was verrast dat op een twaalftal expats van verschillende ngo’s, wij het enige medisch personeel waren. Ik begrijp het beter nu ik hier enkele dagen ter plaatse ben. Dit soort werk gaat gepaard met een aanzienlijke en onontbeerlijke logistieke steun om communicatie, financiën, veiligheid, aanwerving van lokaal personeel, bewakers, een logeerplaats vinden, kokkinnen, wagens en transport te beheren. Dit alles terwijl de medische staf op het terrein werkt.

Ons kinesitherapeutisch werk in Sarthe

Een enorme hangar wordt momenteel afgewerkt (hij moet worden versterkt) om een kleine honderd patiënten te kunnen opvangen die momenteel in grote tenten van ongeveer 20 personen verblijven. Volgende week verwachten we misschien een nieuwe stroom patiënten. Deze verlaten de staatsziekenhuizen die hun normale activiteiten willen hervatten.

Het is dus moeilijk te weten hoeveel patiënten we er bij zullen krijgen.

In geval van nood zoals na de aardbeving, wordt alles zo goed en zo kwaad als mogelijk georganiseerd. Het is dus niet gemakkelijk om precieze gegevens te krijgen. Men sprak over 4000 personen met amputaties.

Onze projecten

Het project van Choskal, het staatsziekenhuis, zal op het einde van de maand zijn gewone situatie hernemen. Een Belgische kinesist beëindigt er zijn missie. Na zijn vertrek zal er geen kinesist meer zijn in dit ziekenhuis, net als in alle andere trouwens - of bijna want ik weet dat er maar 50 mensen zijn opgeleid in kinesitherapie in Cuba. Leven zij nog? Zijn zij nog in Haïti?

In Sarthe verblijven een honderdtal mensen in tenten en zij zouden binnenkort, aan het einde van deze maand, naar de fameuze hangar moeten worden overgebracht. Blijft de vraag of de patiënten dit wel zullen aanvaarden want iedereen heeft schrik om in een vaste structuur binnen te gaan.

Naast dit ziekenverblijf voorzien we een dorp voor de patiënten die ambulante zorgen nodig hebben: medische zorgen, prothesen, kine. We vragen ons wel af of dit kamp niet een soort dorp zal worden waar de mensen niet meer willen vertrekken? We ondervinden dit probleem al met sommige patiënten. Een patiënt in de gips wil hier blijven… Waar kan hij heen met een been in de gips in een verwoeste stad, moet hij slapen op straat? We denken eraan om in dit dorp de familie te laten verblijven zodat ze de patiënt kunnen bijstaan die hulp nodig heeft om zich te wassen, de was te doen, de maaltijden te bereiden. Soms kan het familielid er niet zijn omdat die persoon bijvoorbeeld de plaats van zijn ingestort huis moet bewaken of hun hut, zoniet riskeren ze de plaats te verliezen.

Van essentieel belang is ook onze aanwezigheid bij deze patiënten. Er voor hen zijn nu ze niets meer hebben… er blijft niets over behalve de essentie: het leven en het mens-zijn met heel zijn lichaam of een deel ervan: sommigen zijn heel zwaar gehandicapt.

Het beheren van het project neemt de meeste tijd in beslag. Ik zie ook enkele patiënten. Ik denk daarbij aan dat meisje van 10 jaar oud, Lovely, die al een moeilijk verleden heeft gekend, gewond is aan het been en met vreselijke angsten zit, zich niet laat doen, terwijl ze spierproblemen heeft waardoor ze misschien niet meer zal kunnen lopen. De samenwerking met het team van psychologen is heel nuttig (dank u Marie La Fortune… ze hebben hier prachtige namen…). De aardbeving is fysiek en geestelijk traumatiserend geweest. De angst blijft aanwezig tijdens de revalidatie. Aan ons om ons aan hen aan te passen.

Ons werk met het lokale personeel

Ze helpen ons met ons werk. Geld verdienen is essentieel in hun situatie en velen hebben geen werk. Omdat we met lokalen werken, krijgen we vele cv’s. Ik kan u zeggen dat ik er in België geen ontvang, maar hier zijn ze tof om lezen. De mensen staan soms in de rij om hun cv af te geven. Dit kan al eens onderlinge spanningen veroorzaken met soms verhitte momenten. Niet makkelijk om dit allemaal onder controle te houden.

Enkele bedenkingen

In het algemeen zijn deze 10 dagen veeleisend geweest. Het leven is zwaarder zonder familie en vrienden in de buurt, de vermoeidheid, de verantwoordelijkheden, de onveiligheid in de stad, de vrees voor naschokken, het dicht op elkaar wonen, de snurkers (ik wist niet dat een mens zo’n hoge decibels kon bereiken door te snurken… we hebben bijna allemaal de kamer verlaten).

Maar ondanks dit alles ben ik blij deze ervaring te beleven met de patiënten, met Handicap International en de samenwerking met AZG. Gelukkig vormen we een hecht team. Dat geeft ons de kracht om door te zetten.

Tot genoegen,

Didier (C.)

Regelmaat was deze laatste dagen ver te zoeken… en mijn reis is al op haar einde gekomen. Ik ben net geland in Brussel na een verblijf van één maand in Haïti… maar ik heb zoveel te delen…

Om de draad te hernemen bij mijn laatste schrijven, deel ik jullie mee dat, inderdaad, Judette eindelijk iets anders heeft kunnen zien dan de tent en de operatiekamer… Op maandag 15, hebben we haar, met de hulp van Simon, voor de eerste keer in een rolstoel overgebracht. Ruimschoots een half uur vrijheid voor Judette en haar papa die niet van haar zijde geweken is… een echte gedeelde vreugde.

Gedurende de volgende dagen hebben we de duur van haar uitstappen proberen op te voeren, voordat ze moe werd. En spoedig kon haar papa haar zonder hulp in de rolstoel overbrengen. Het was trouwens een verrassing hen beiden te zien op het afscheidsfeestje dat georganiseerd was voor mij en Simon en dat plaatsvond aan de ingang van de tenten. Ik zie Judette nog steeds voor mij, dansend in haar stoel op het ritme van de muziek…

Uiteraard beperkt een dergelijk avontuur zich niet tot de herinnering aan één patiënt. Er is Maryse, mijn privé-lerares Creools en de vrijwilligste van allen. Er is Marguerite en haar legendarische “Géfua” dat in de hele tent weerklonk en waarbij je niet anders kon dan bij haar toe te snellen en de volgende woorden te horen… « Map fèl empil exersis » (ik ga veel oefeningen doen) Er is ook de vriendschap van Monica et Betty, en de derde makker, Xavier… Léonie en haar soms wat tegendraads karakter… De meest verassende : Ilémise, discreet en een harde werker… Peterson die graag bij voetbal wegdroomt en me de resultaten van de Engelse, Spaanse en Italiaanse kampioenschappen meedeelt (ik weet niet waarom hij de Belgische niet had ;-) ) Yolande, een sterke persoonlijkheid, privé-lerares Creoolse uitdrukkingen en liedjes… Marjorie, die zeker als één van de eersten weer zal kunnen stappen… Rodney, als je dit leest… Oorverdovende Kirdy die je 10 seconden later begiftigt met een welluidende lach en een stralende glimlach… Claudia, zijn buurvrouw, die zal moeten vechten… Jeune, recordman onafhankelijkheid met krukken en gelukkige winnaar zelfstandig uit zijn bed stappen… En laten we Alphonse niet vergeten, een 50-jarige met het dynamisme van een 20-jarige, dat is onvergetelijk !… Stéphanie, levé buda u…

En ze zijn uiteraard niet de enigen…

Ons vertrek werd uitbundig gevierd en heeft mij heel erg ontroerd, dankzij het dynamisme van Simon en van ons lievelings Haïtiaans toneelgezelschap (heel efficiënt en komisch).

Maryse levé buda u

Maryse levé buda u
Fèl exersis, Empil Empil

Pu Ka maché

Maryse, sta op
Oefenen, heel veel oefenen
Zodat stappen mogelijk wordt
Bij het horen van dit lied zijn de patiënten één voor één rechtgestaan, enkele mensen met amputaties begonnen zelfs danssprongetjes te maken (waaronder onze oudste !!) alsook Judette in haar stoel…

Het afscheid was pijnlijk… Gelukkig weet ik dat Handicap International het vervolg van de revalidatie op zich neemt… Dit laat me toe met een gerust geweten te vertrekken… Ik droom er al van, nieuws van hen te horen, een video te zien waarop zij, dankzij mijn inbreng, weer kunnen stappen, hun onvergetelijke glimlach terug te zien…

Deze boodschap van Judette wou ik ook nog met jullie delen :
« Au revoir frèr moin (mijn broer), au revoir soeur moin (mijn zus)
Priez bon Dieu pour nous
Si nous pawè isit Géfua (als we elkaar hier niet zien, Geoffroy)
Yon jou, nawé en haut” (ooit, zien we elkaar hierboven) »
Judette

Geoffroy, kinesitherapeut op verplaatsing

U heeft het vast al gelezen in de vorige berichten: ons team in Port-au-Prince werft nu ook Haïtiaans personeel aan. Momenteel hebben al één vrouw en drie mannen zich bij Handicap International aangesloten. Ze zijn tussen de 18 en de 42 jaar oud en ze zijn alle vier enorm gemotiveerd. De voorbije week werden ze steeds belangrijker voor de patiënten.

Het zijn geen kinesitherapeuten en ze hebben geen specifieke opleiding gevolgd, maar toch zijn ze een zeer grote hulp voor de buitenlandse kinesitherapeuten. Eigenlijk vormen ze een belangrijke brug tussen de patiënten en het medische team. Of het nu gaat om de taal, de cultuur, of gewoon de wil om hun naasten te helpen: dankzij hen kunnen we de zorg voor de patiënten op een dynamische manier organiseren.

Ze kregen een korte theoretische opleiding, maar het meeste leren ze uit het contact met de patiënten. Zonder hun competentieniveau te overschrijden, kunnen ze patiënten al helpen om hun zelfstandigheid terug te vinden, door hen naar de verzorgingsruimte te brengen of te assisteren bij de kinesessies.

Mathilde

Het is zover! Alle orthopedische patiënten van Choskal zijn verhuisd naar Sarthe, het grote ziekenhuis voor nazorg dat nog in de steigers staat. De spanning stijgt al sinds enkele dagen ten top in ons kleine ziekenhuis in Choskal. Een spanning die samenhangt met de verhuis naar een meer aangepast gebouw: waterdichte tenten die zonder twijfel minder heet zijn, in afwachting van de verhuis van de hangar, meer comfort, meer plaats, beter aangepaste verzorging, opvangmogelijkheden voor familie… Tegelijk brengt deze verhuis ook een vrees voor het onbekende teweeg: de angst voor de scheiding, want er zijn sterke banden gesmeed tussen de patiënten onderling en tussen de patiënten en het personeel, maar ook de angst voor de volgende stap in de revalidatie (eerste prothese, toestemming om de voet op de grond te zetten…)

De patiënten zijn vervoerd in kleine konvooien, met hun bezittingen en hun familie, en met de hulp van de brancardiers en coördinerende verpleegsters. Alles is perfect verlopen, heel kalm. De clowns namen de tijd om persoonlijk afscheid te nemen van iedereen. Wij hebben ook de tijd genomen om hen in detail uitleg te geven over hun nieuwe verzorgingshuis. Die zorgen verdwenen gedeeltelijk bij de aankomst: de patiënten worden gehergroepeerd per pathologie en in de mate van het mogelijke volgens kamergenoten. Hoewel het ziekenhuis minder “dorp” is dan Choskal, is het echt mooi, functioneel, ambitieus. Al snel zal het zelf ook een dorp worden, daar twijfel ik niet aan.

De ruimte die voorzien is voor Handicap International is ook van grote kwaliteit: goed materiaal, gedeeltelijk nieuw, gedeeltelijk plaatselijk vervaardigd, 200 m² oppervlakte en een team van zeer dynamische kinesisten. Ik heb Luc en Didier aan het werk gezien, en de patiënten, steeds met de glimlach, waren aan het zweten, en niet alleen van de warmte! Ik wacht al vol ongeduld om ze volgende week te vervoegen.

Choskal wordt dan weer een “normaal” ziekenhuis. Het is vol nostalgie dat ik afscheid heb genomen van het personeel en de patiënten die ik zeer goed kende. Olaf, die achterbleef om het contact te verzekeren, zal het niet aan werk ontbreken.

Het avontuur gaat verder. Zelf neem ik een dagje rust voor ik de laatste rechte lijn van mijn missie inga en de kinesisten van Sarthe ondersteun tot de nieuwe ploeg aankomt.

Pierre

Valerie is een 23-jarige studente chemie die gewond raakte toen haar school instortte… Ze heeft onder andere een gebroken dijbeen, dat gestabiliseerd werd met bouten. Vandaag mocht ze zich voor de eerste keer lichtjes opduwen op dit been. Ze gaat dus leren om opnieuw normaal te stappen… Heel haar familie was aanwezig bij die eerste stapjes. Het was feest. “Dit is een nieuw begin, een nieuwe lente”, zei haar vader…

Jacqueline is 25, ondervoed en getraumatiseerd door de verwondingen aan haar voeten en de pijnlijke plekken op haar heiligbeen. Ze ligt al 45 dagen uitgestrekt op haar rug. Maar ze is opgestaan, millimeter voor millimeter, in onze armen (die van mij en die van Billy, één van onze Haïtiaanse assistenten in opleiding) en onder het waakzaam oog van vier Haïtiaanse  verpleegsters. Het was verre van perfect, door de spiertrekkingen, maar ze wou niet meer gaan zitten… Onder groot applaus van de verpleegsters en Billy’s verrukte glimlach.

Men viert vaak feest in Sarthe…

Petje af voor al onze voorgangers: samen met Didier hebben we in Sarthe veel patiënten ontvangen met amputaties of met breuken. Ze zijn allemaal weer mobiel, sterk en functioneel… Wat een werk!

Luc